Boyler tabanındaki kireç çamuru ve ılık durgun su Legionella bakterisinin bir numaralı üreme alanıdır. Sağlık Bakanlığı ve WHO standartlarında termal pastörizasyon ve hijyen rehberi.
Legionella pneumophila, sulu ortamlarda yaşayan ve solunum yoluyla insan akciğerine ulaştığında ölümcül zatürreye (Lejyoner Hastalığı) veya grip benzeri Pontiac Ateşine neden olan tehlikeli bir bakteridir.
İnsanlar bu bakteriyi su içerek değil; duş başlıkları, jakuziler, fıskiyeler ve havalandırma kulelerinden yayılan mikroskopik su damlacıklarını (aerosol) soluyarak kaparlar. Özellikle oteller, hastaneler, tatil köyleri, yurtlar ve büyük sitelerin merkezi sıcak su boylerleri, gerekli sıcaklık ve hijyen standartları sağlanmadığında devasa bir bakteri üreme merkezine dönüşür.
Bakterinin su sıcaklığına verdiği tepkiler şöyledir:
- 20°C Altı: Bakteri uykudadır (dormant), çoğalmaz ama ölmez.
- 20°C - 45°C (Kritik Tehlike Bölgesi): Bakterinin en hızlı ürediği ideal sıcaklık aralığıdır. 37°C vücut sıcaklığında üreme zirve yapar.
- 50°C: Bakteri çoğalmayı durdurur ancak hayatta kalır.
- 55°C: Bakterilerin %90 ı 5-6 saat içinde ölür.
- 60°C (Pastörizasyon Eşiği): Bakteriler 2 dakika içinde tamamen yok olur.
- 70°C ve Üzeri (Termal Dezenfeksiyon): Bakteriler saniyeler içinde anında ölür.
Boyler tabanında biriken kireç taşları, magnezyum kalıntıları ve pas çamuru, bakteri kolonilerinin içine saklandığı gözenekli bir Biyofilm Tabakası oluşturur. Bu biyofilm tabakası bakterileri klorlama gibi kimyasal dezenfektanlardan korur.
Eski tip düz ve bakır serpantinlerin pürüzlü yüzeyleri biyofilm oluşumunu hızlandırırken, boylerin alt kısmındaki su sirkülasyonsuzluktan dolayı 40°C civarında ılık kalırsa bakteri patlaması yaşanır.
Otellerde ve sitelerde Lejyonella riskini sıfıra indirmek için şu protokoller uygulanmalıdır:
1. Haftalık Termal Şoklama (Termal Pastörizasyon): Otomasyon sistemi üzerinden haftada en az bir kez gece saatlerinde boyler suyu 70°C ye çıkarılmalı ve sirkülasyon pompası çalıştırılarak tüm bina boruları 30 dakika boyunca 65°C suyla yıkanmalıdır.
2. Boyler Depolama Sıcaklığı: Boyler çıkış sıcaklığı hiçbir zaman 60°C nin altına düşürülmemelidir.
3. Resirkülasyon Hattı Balanslaması: Tesisatın en uç noktasındaki muslukta bile sıcaklık 50°C altına inmemelidir.
4. Ölü Boru Hatlarının (Dead Legs) İptali: Kullanılmayan kör boru hatları kesilerek iptal edilmelidir.
AISI 316L paslanmaz çelik pürüzsüz yüzey morfolojisine sahiptir ve gıda kodeksine %100 uygundur. Kireç tutmayan dalgalı flex yüzeyde biyofilm tabakası tutunamaz. Böylece bakterilerin saklanabileceği organik tortu ortamı tamamen yok edilir.
Sağlık Bakanlığı Lejyoner Hastalığı Kontrol Usul ve Esasları Yönetmeliği gereğince, toplu yaşam alanlarında boylerler yılda en az 2 kez yetkili servis tarafından açılarak kimyasal iç yıkamaya ve taban tortu tahliyesine tabi tutulmalıdır.
- Boyler sıcaklık sensörlerinin kalibrasyonu 6 ayda bir yapılmalı.
- Sirkülasyon pompası debileri kontrol edilmeli.
- Boyler flanşı açılarak magnezyum anot ve taban kireç çamuru temizlenmeli.
- Dezenfeksiyon işlem raporları bakanlık denetim dosyasına işlenmelidir.
Otellerde periyodik olarak boylerin en alt tahliye noktasından ve en uzak musluktan su numuneleri alınarak akredite laboratuvarlarda CFU/Litre cinsinden Lejyonella koloni sayımı yaptırılmalıdır. Hedef değer 0 CFU/L olmalıdır.
Boylerde suyun 60-70°C de depolanması bakteri açısından zorunludur; ancak bu sıcaklık muslukta kullanıcıyı haşlayabilir. Bu yüzden ana çıkışa takılan oransal karışım vanaları suyu tam 48°C ye regüle eder.
Boyler temizliği tamamlandıktan sonra otel odalarındaki duş başlıkları ve perlatörler sökülerek 50 ppm aktif klorlu solüsyonda bekletilmeli ve kireç tortularından arındırılmalıdır. Bu bütüncül yaklaşım lejyoner hastalığı riskini %100 sıfırlar.
Geri dönüş hatlarında dinamik debi regülatörleri kullanılarak tüm katlara eşit sıcaklık dağılımı sağlanmalı, borulardaki suyun 50°C nin altına düşerek bakteri yuvası haline gelmesi engellenmelidir.
Otel işletmelerinde Sağlık Bakanlığı ve uluslararası turizm denetçileri (TUI, Thomas Cook vb.) tarafından yapılan rutin hijyen denetimlerinde kazan dairesi Lejyonella risk yönetim planı sorgulanır.
Mobil servisimiz boyler iç temizliği, magnezyum anot değişimi ve kimyasal dezenfeksiyon işlemlerinin ardından:
- Uygulanan kimyasalın gıda onay sertifikasını,
- Temizlik öncesi ve sonrası endoskopik kamera fotoğraflarını,
- Termal şoklama sıcaklık-zaman grafiklerini,
- Yetkili mühendis kaşeli Servis & Dezenfeksiyon Belgesini eksiksiz dosya halinde otel teknik yönetimine teslim eder.
Yenilenebilir enerji sistemlerinde güneşsiz kış günlerinde veya ısı pompasının 45°C de çalıştığı dönemlerde boyler suyu Lejyonella için tehlikeli sıcaklık aralığında kalabilir. Bu durumlarda bina otomasyon sistemine (BMS) entegre edilen haftalık otomatik pastörizasyon senaryosu ile kazan brülörü veya elektrikli rezistans otomatik devreye sokularak sistem güvenliği garanti altına alınmalıdır.
Merkezi boyler suyu 70°C ye ısıtılıp pastörize edilse bile, otel odalarında uzun süre kullanılmayan (boş kalan odalardaki) banyo bataryalarında ve duş hortumlarında kalan durgun su 20-30°C oda sıcaklığına inerek bakteri üremesi için riskli hale gelebilir.
Bu nedenle otel kat hizmetleri ve teknik personeli haftada en az bir kez boş odalardaki sıcak su bataryalarını 3 dakika boyunca akıtmalı (flushing), duş spirallerini kireç çözücü ve klor bazlı dezenfeksiyon havuzlarında temizlemelidir. Boyler dairesinden musluk ucuna kadar kurulan bu entegre hijyen zinciri Lejyoner hastalığı riskini %100 oranında bertaraf eder.
Boyler tabanında çöken mikronluk kum, tortu ve kireç partiküllerinin bakteri yuvasına dönüşmesini engellemek amacıyla boyler alt tahliye vanasından her ay 10-15 saniyelik hızlı dip blöfü (blowdown) yapılmalıdır. Bu işlem tortuları dışarı atarak boyler iç hijyenini daima en üst seviyede tutar.
İstanbul genelinde aynı gün 30-45 dakikada, Türkiye genelinde 81 ilde yerinde mobil ekiplerimizle delinen boylerlerinizi kireç tutmayan 316L paslanmaz flex serpantin ile garantili yeniliyoruz.
Kireç tutmayan esnek paslanmaz çelik serpantin teknolojisi.
Her serpantin teslimat öncesi hidrostatik teste tabi tutulur.
Türkiye'nin her yerine bizzat gelen uzman mobil teknik ekip.
Faturalı kurumsal güvence ve 1-2 yıl parça garantisi.
1000L Viessmann boyler için DN20 316L flex değişimi ve 10 bar testi tamamlandı.